Autor: Tom Bensari, mistrz stolarski i instruktor praktycznej nauki zawodu
Od 1 września do 31 października 2026 roku Hana, studentka projektowania mebli na Nottingham Trent University w Wielkiej Brytanii, odbywała staż stolarski w Bensari Workshop we Wrocławiu. Staż zorganizowaliśmy we współpracy z uczelnią. Przez dwa miesiące Hana była częścią naszego zespołu, uczestniczyła we wszystkich kursach stolarskich i codziennych obowiązkach pracowni, wspierając nas w budowie mebli i elementów wyposażenia.
Podczas swojego pobytu doskonaliła umiejętność pracy piłą, strugiem, dłutem i cykliną, a także trasowania oraz wykonywania połączeń na czop i gniazdo i na jaskółczy ogon. Uczyła się również fornirowania młotkiem, gięcia drewna na parze i toczenia piór oraz długopisów.
Hana pracowała zarówno narzędziami ręcznymi, jak i maszynami stolarskimi. Ważną częścią stażu było rozumienie, jak dobrać narzędzia i metodę obróbki do materiału, etapu pracy oraz oczekiwanego efektu. Tak rozumiem stolarstwo świadome: znajomość materiału i konstrukcji oraz umiejętność podejmowania przemyślanych decyzji o sposobie wykonania konkretnego zadania.

Współpraca z Nottingham Trent University
Możliwość przyjęcia studentki Nottingham Trent University była dla mnie dużym wyróżnieniem. Jestem wdzięczny uczelni za zaufanie do naszej pracowni i możliwość uczestniczenia w kształceniu tak zaangażowanej i ciekawej świata osoby jak Hana. To budujące, że doświadczenie, które zdobywam jako rzemieślnik i projektant, może być przydatne osobie rozwijającej się w międzynarodowym środowisku akademickim.
Cenię podejście NTU, które łączy projektowanie z poznawaniem materiałów, prototypowaniem i wykonywaniem przedmiotów. Staż w Bensari Workshop pozwolił Hanie rozwinąć te umiejętności w codziennej pracy warsztatowej. Mogła korzystać z wiedzy wyniesionej ze studiów, weryfikować swoje pomysły i poznawać tradycyjne techniki, których używam przy tworzeniu współczesnych mebli. Właśnie w takim spotkaniu edukacji projektowej z praktyką rzemieślniczą widzę dużą wartość współpracy z uczelniami.
Szczególnie dziękuję Fionie Davidson, opiekunce stażu ze strony Nottingham Trent University, za współpracę przy organizacji pobytu Hany i wsparcie w jego przygotowaniu. Doceniam czas i uwagę poświęcone temu, żeby ten wyjazd mógł się odbyć i stać się wartościową częścią jej studiów. Mam nadzieję, że będziemy mogli kontynuować tę współpracę i gościć w naszej wrocławskiej pracowni kolejnych studentów NTU. Z przyjemnością podzielę się z nimi swoim warsztatem i doświadczeniem.
Nauka stolarstwa w działającej pracowni
Równolegle z prowadzeniem kursów i staży projektuję i wykonuję meble kolekcjonerskie, współpracując z międzynarodowym środowiskiem projektantów i architektów. Doświadczenie zdobywane przy tych realizacjach przekłada się bezpośrednio na to, czego i jak uczę. Stażyści mogą obserwować rzeczywiste wyzwania wykonawcze, omawiać rozwiązania konstrukcyjne i uczestniczyć w rozwiązywaniu problemów pojawiających się podczas budowy mebla.
Nauka zaczyna się jednak jeszcze przed wykonaniem pierwszego połączenia. Dlatego każdego stażystę zabieram do składu drewna. Hana także miała okazję zobaczyć, jak wybieram materiał do konkretnych realizacji: na co zwracam uwagę, oceniając deski, ich usłojenie, wady i możliwości wykorzystania. Dla przyszłej projektantki mebli to cenne doświadczenie, bo już na etapie selekcji drewna zapadają decyzje wpływające na konstrukcję i wygląd gotowego przedmiotu.

Dwa miesiące to zdecydowanie za mało, żeby poznać cały proces tworzenia mebla i zrozumieć, jak poszczególne decyzje wpływają na gotowy przedmiot. To doświadczenie zdobywa się przez lata, przy kolejnych realizacjach. Podczas stażu można przećwiczyć różne techniki, zastosować je w konkretnym meblu i zobaczyć, nad czym trzeba dalej pracować. Dla przyszłego projektanta jest to również okazja do lepszego poznania pracy stolarza i zasad współpracy z wykonawcami.
Szafka narzędziowa
Głównym projektem Hany była szafka narzędziowa z parzonego buku, wykonana wspólnie z Markiem, który odbywa u nas praktyki zawodowe. Szafka ma dziewięć szuflad różnej wysokości, wykonanych z użyciem połączeń na jaskółczy ogon, oraz blat z połączeniami na czop i gniazdo, wzmocnionymi kołkami sprężynującymi. Tę samą technikę stosujemy podczas kursu stolarskiego „Czopy i gniazda”, na którym uczestnicy wykonują tradycyjne deski do krojenia.
Buk w takich projektach jest ceniony za twardość, odporność na ścieranie i drobną strukturę pozwalającą uzyskać gładką powierzchnię. Z parzonego buku budujemy również strugnice stolarskie. Tak powstały między innymi trzy strugnice Split-Top Roubo wykonane w naszej pracowni przez uczniów Les Compagnons du Devoir w ramach programu Erasmus+ w 2025 roku.

Często powtarzam kursantom, że przygodę ze stolarstwem warto zacząć od budowania wyposażenia własnej pracowni. Takie projekty każą przemyśleć cały proces: od doboru drewna i konstrukcji po prowadnice i dopasowanie szuflad. To także lekcja pokory, bo niedokładność na jednym etapie potrafi dać o sobie znać przy montażu.
Przy budowie tej szafki zależało mi na tym, żeby Hana i Marek myśleli o każdym aspekcie mebla, również o ergonomii i o tym, jak będziemy z niego korzystać. Szafka zostaje z nami, a codzienne sięganie po narzędzia pozwoli ocenić przyjęte przez nich rozwiązania w praktyce.
Młotki do fornirowania dla kolejnych uczestników kursów
Podczas stażu Hana wykonała także serię młotków do tradycyjnego fornirowania na kleju kostnym. Przygotowała drewniane głowice i trzonki oraz dopasowała mosiężne płaskowniki, których krawędzie wymagały starannego zaokrąglenia i wypolerowania.
To właśnie mosiężną krawędzią dociskamy fornir do podłoża, wyciskając nadmiar kleju i powietrze. Gładka, zaokrąglona powierzchnia pozwala przesuwać narzędzie po delikatnym fornirze bez jego zadzierania. Mosiądz wybieramy również dlatego, że pozwala uniknąć ciemnych przebarwień powstających przy kontakcie żelaza z garbnikami zawartymi w drewnie.

Wykonywanie narzędzi wymagało innych decyzji niż budowa szafki. Hana łączyła obróbkę maszynową z pracą narzędziami ręcznymi, dbając o dopasowanie elementów i wykończenie krawędzi roboczych. Przygotowane przez nią młotki będą służyć podczas kursów fornirowania młotkiem i gięcia drewna na parze, pomagając kolejnym osobom poznawać technikę, której sama uczyła się podczas stażu.

Dziękujemy, Hana!
Hana wniosła do naszej pracowni dużo pozytywnej energii i dobrego humoru. Szybko stała się częścią zespołu, a dla naszych kursantów była świetną towarzyszką pracy i nauki.
Bardzo miło było też poznać część jej rodziny i odkryć wspólne zamiłowanie do dobrego jedzenia. Hana z entuzjazmem poznawała polską kuchnię, a wspólne posiłki i rozmowy przy stole były ważną częścią tych dwóch miesięcy.

Hana, dziękuję za Twoją pracę, zaangażowanie i całą dobrą energię, którą wniosłaś do Bensari Workshop. Cieszę się, że mogliśmy Cię poznać i spędzić ten czas razem. To była prawdziwa przyjemność towarzyszyć Ci w tej stolarskiej przygodzie. Do zobaczenia!